Hans Bruyninckx is politicoloog en hoogleraar milieubeleid aan de Universiteit Antwerpen (Faculteit Sociale Wetenschappen). Van 2013 tot 2023 was hij directeur van het Europees Milieuagentschap. Vandaag geeft hij les over duurzame systeemtransities aan het Instituut voor Milieu en Duurzame Ontwikkeling (IMDO), dat expertise uit diverse disciplines rond milieu en duurzame ontwikkeling samenbrengt. We leven volgens Bruyninckx in een uitzonderlijke tijd. “De klimaatopwarming is misschien wel het grootste experiment in de menselijke geschiedenis”, benadrukt hij. “We moeten veranderingen realiseren op systeemniveau, met een snelheid en schaal die we nooit eerder hebben gezien.”

Bruyninckx onderscheidt directe gevolgen voor het hoger onderwijs op drie niveaus. “Eerst en vooral op de gezondheid van studenten en medewerkers. Hitte en luchtvervuiling beïnvloeden cognitieve prestaties. Een verstoord ecosysteem veroorzaakt vooral in het Zuiden ondervoeding en een hogere ziektedruk, wat ook de cognitieve ontwikkeling afremt. En klimaatstress oefent een negatieve impact uit op onze mentale gezondheid.

Een tweede niveau is de infrastructuur: veel onderwijsgebouwen zijn verouderd, slecht geïsoleerd en niet bestand tegen extreme hitte of liggen in overstromingsgevoelige gebieden. Onder meer in regio’s in Zuid-Europa, waar de temperatuur in de zomer soms wekenlang boven de veertig graden ligt, staat het onderwijs daardoor nu al ernstig onder druk.

Tot slot is er het onderwijs zelf. Het zou vreemd zijn als een thema als klimaatverandering geen structurele en centrale plaats krijgt in de curricula. We hebben out-of-the-boxoplossingen nodig, niet enkel optimalisaties van wat we vandaag kennen. Dat vraagt om systeemdenken, interdisciplinariteit en aandacht voor maatschappelijke rechtvaardigheid. We moeten studenten opleiden om anders te denken en samen te werken aan complexe uitdagingen.”

 Lees het hele verhaal over Klimaatverandering en hoger onderwijs op de site van Stroom van de UAntwerpen. 

Hans Bruyninckx
Beeld: UAntwerpen
Deel via: