Een koele stad begint bij een warme samenleving
In 2024 concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving dat de kans dat Nederland zijn klimaatdoelen voor 2030 haalt minder dan vijf procent is. Een schokkende constatering, maar het nodigt ons ook uit tot reflectie: zijn we wel op de juiste manier bezig?
Want zelfs als we morgen alle uitstoot zouden stoppen, blijft het klimaat veranderen. Weersextremen zoals hittegolven, droogte en hoosbuien worden steeds gewoner. Vooral hitte vormt een groeiend risico, zeker in steden waar het fenomeen van hitte-eilanden optreedt: plekken waar de temperatuur door bebouwing en gebrek aan groen aanzienlijk hoger ligt dan in de omgeving. Ouderen, mensen met een kwetsbare gezondheid en jonge kinderen zijn dan extra gevoelig voor hittestress. Klimaatadaptatie is dus geen luxe, maar noodzaak.
Tot nu toe ligt onze focus vaak op fysieke maatregelen: waterberging, groene daken, koele straten. Die zijn belangrijk, maar niet voldoende. Een samenleving wordt pas echt weerbaar als we op elkaar kunnen rekenen. Als we niet alleen zorgen dat we zelf genoeg water drinken bij hitte, maar ook kijken of onze buurvrouw in haar warme bovenwoning dat doet. Als we niet alleen zelf schaduw zoeken, maar die ook bieden aan wie kwetsbaar is.
Klimaatadaptatie vraagt om een solide sociale infrastructuur, gemeenschapszin. Om buurten waar mensen elkaar kennen, aanspreken en helpen. Om professionals die samenwerken over domeinen heen: sociaal werkers, wijkverpleegkundigen, stedenbouwkundigen, beleidsmakers. En om bewoners die mee kunnen denken en doen, omdat ze serieus genomen worden.
Dat begint bij een gesprek met elkaar. Niet over abstracte risico’s, maar over concrete zorgen: “Wat gebeurt er als het hier 38 graden wordt?”, “Wie belt er aan bij meneer Jansen als hij de deur niet opendoet?” Zulke vragen helpen om het klimaatbeleid terug te brengen naar de straat, naar ons als mensen.
De opwarming van de aarde is een feit. Hoe we ermee omgaan, is onze keuze. Die keuze maken we met elkaar. Niet alleen met stenen en plannen, maar met aandacht, betrokkenheid en solidariteit. Want een koele stad begint bij een warme samenleving.