Anders Levermann is klimaatwetenschapper aan het Potsdam Institute for Climate Impact Research en Columbia University. Hij is hoogleraar dynamica van het klimaatsysteem aan het Instituut voor Natuurkunde en Astrofysica van de Universiteit van Potsdam. Hij schreef een artikel in Nature over Tipping Points en de economie.
“Ik doe al meer dan twintig jaar onderzoek naar klimaatomslagpunten, en ik maak me steeds meer zorgen dat wetenschappers het gevaarlijkste aspect hiervan voor samenlevingen over het hoofd hebben gezien. De mogelijke ineenstorting van grote delen van het aardse systeem — van ijskappen tot oceaancirculaties — zal de opwarmende planeet ingrijpend veranderen en haar onomkeerbaar in een andere toestand doen overgaan. Maar de grootste risico’s liggen misschien niet bij dat eindpunt.
Hoe we daar terechtkomen — hoe de omslag zich voltrekt — is belangrijker, en er is een dringende behoefte om dit proces te begrijpen. Dit ontbreekt in de huidige analyses, omdat de schaal in tijd en ruimte waarop het zich afspeelt, tussen die van het klimaat en het weer in ligt. Omslaganalyses richten zich op enorme klimaatveranderingen, vaak wereldwijd, die zich over decennia voltrekken. Weersomstandigheden zijn snel en lokaal. Maar als we kijken naar de wisselwerking tussen beide, wordt duidelijk dat de overgang van de ene klimaattoestand naar de andere niet soepel verloopt, maar uiterst volatiel is.
Een klimaatomslag zal zich daarom manifesteren als een periode van steeds dramatischer wordende weersschommelingen, in plaats van een abrupte verandering in de gemiddelde omstandigheden. Een fluctuerend klimaat zal leiden tot schommelingen en instortingen in de oogstopbrengsten, plotselinge overstromingen en onvoorspelbare stormen. Het zal economieën onder druk zetten door toeleveringsketens te verstoren en verzekeringsschade te vergroten. Samenlevingen zijn hier niet op voorbereid, omdat weersschommelingen die verband houden met omslagpunten ontbreken in risicobeoordelingen.
Dit probleem is urgent. De subsystemen van de aarde, waaronder de oceanen, de cryosfeer en de biosfeer, lijken nu al uit balans te raken. De planeet stevent af op een vrije val van het klimaat.”
Lees het hele artikel, met de noten en links, in Nature.