Op een middag in december kwam ik aan in Patagonië met een grote blauwe rugzak, een kleine tweetalige uitgave van de liefdesgedichten van Pablo Neruda en een gebroken hart. (Hoewel een hart natuurlijk nooit breekt.) Op het moment dat ik uit het vliegtuig stapte, torende de Andes boven me uit als de stenen tronen van goden, met besneeuwde toppen boven het orakelachtige oog van het gletsjermeer, blauw als Uranus, zo onvoorstelbaar groot dat je geen mens meer bent maar een deeltje, een stofje in het oog van de eeuwigheid; de bomen zijn geen bomen meer, maar mos dat de hellingen tot aan de waterkant bedekt, alsof ze de grenzen van hun wereld willen testen. Ik was gekomen om de grenzen van de mijne te testen.
Nadat ik me had geïnstalleerd in het huis waar ik zou gaan wonen, maakte ik een wandeling over de onverharde weg, die zo droog was dat het leek op een maanlandschap. Auto’s omringden me in wolken van uitlaatgassen en stof. Ik sloot mijn ogen om ze voorbij te laten gaan en stelde me de ‘Pillars of Creation’ voor – die beroemde Hubble-foto van de Adelaarsnevel, waarvan het gas en stof voortdurend bezig zijn nieuwe sterren te vormen, terwijl ze tegelijkertijd worden verteerd door het licht van nabijgelegen pasgeboren sterren.
‘Pillars of Creation’ (Hubble Space Telescope /NASA)
Ik was nog geen uur onderweg toen de lucht staalgrijs werd. Zonder enige waarschuwing openden de wolken hun stille monden en stortte er regen uit die zo koud was dat de tijd wel terug leek te lopen en de halve wereld weer in de winter terugwierp.
Het regende de hele nacht en de hele volgende dag. Uiteindelijk kon ik mijn opsluiting binnenshuis niet langer verdragen, trok ik alle kleren die ik had ingepakt over elkaar aan, wurmde mezelf in de regenjas die nu twee maten te klein was, en waagde ik me weer naar buiten. Maar toen ik de straat opstapte, zag ik dat deze volledig was veranderd: al het stof was weggespoeld en onthulde een tapijt van stenen die zo glanzend waren dat ze bijna licht gaven.
Plotseling viel mijn blik op een opvallende steen die anders was dan alle andere — met wervelende groene tinten, die leken op de huid van een exotische slang.
Serpentijn. Beeld: Maria Popova
Dat de aarde besloten had om iets zo moois te maken, terwijl ze net zo goed gewoon graniet had kunnen blijven produceren, voelde als een wonder – het wonder van al die dingen die niet noodzakelijk zijn om te overleven, zoals muziek, zoals liefde, en die betekenis geven aan het leven.
Zodra ik weer thuis was, zocht ik het op in de geologische database en ontdekte ik dat het een steensoort is die serpentijn heet, bijzonder niet alleen vanwege zijn esthetiek maar ook vanwege zijn oorsprong: serpentijn ontstaat op de bodem van de oceaan, in de hydrothermale bronnen langs mid-oceanische ruggen, waar het leven op aarde hoogstwaarschijnlijk is ontstaan. Onder extreme temperatuur en druk perst water vier mineralen samen tot metamorf gesteente, dat door de combinatie van deze mineralen deze opvallende groene kleur krijgt.
Serpentijn. Beeld: Maria Popova
Daar stond ik dan, op de top van deze gigantische berg, met een minuscuul stukje van de bodem van de wereld in mijn hand – een prachtig aandenken aan het begin van het leven, een levendige herinnering aan het feit dat de tijd werelden schept en opnieuw vormgeeft.
Ik begon overal serpentijn te zien.
Serpentijn. Beeld: Maria Popova
Na ongeveer een week kwam ik thuis en hoorde ik verbazingwekkend nieuws: de NASA bestudeerde al zo’n tien jaar de asteroïde Bennu, die in een baan om de zon draait op een afstand van honderdvijftig miljoen kilometer, tussen Jupiter en Mars, en om de zes jaar dicht langs de aarde komt. Bennu was een van de eerste asteroïden waarvan stof- en gesteentemonsters werden verzameld en naar de aarde werden teruggebracht. De minerale samenstelling van Bennu bleek voornamelijk uit serpentijn te bestaan, dat niet alleen alle aminozuren bevat die essentieel zijn voor DNA en RNA, maar ook in water oplosbare fosfaten – de bouwstenen van de biochemie voor al het bekende leven op aarde.
De terugkeercapsule met bodemmonsters van Bennu (NASA)
Het meest verbazingwekkende is dat, aangezien een asteroïde geen atmosfeer heeft, er geen vloeibaar water aan het oppervlak kan blijven bestaan, maar dat serpentijn juist water nodig heeft om te ontstaan — Bennu moet dus een fragment zijn van een waterwereld die zich in de buitenste regionen van het zonnestelsel heeft gevormd in het prille universum, toen de bouwstenen van het leven zoals wij dat kennen werden gesmeed. Een gigantisch stuk serpentijn waarin de volledige evolutionaire geschiedenis van het universum is vastgelegd.
Plotseling, tegen deze immense achtergrond van de majesteit en het mysterie van het universum, was ik niet langer bezig met mijn wond – ik was vervuld van verwondering. Het is het zelf dat lijdt onder het verhaal dat het moment bepaalt. Elke daad van ontzelving – van contact maken met de onderlinge verbondenheid van alles wat ooit was en ooit zal zijn, de wonderbaarlijke totaliteit die in de tijd wordt vastgehouden – is een balsem voor het lijden, een manier om herboren te worden.
Ik dacht na over het concept van het kosmische ei dat in veel inheemse oorsprongsmythen voorkomt – het idee dat het universum door een reusachtige vogel tot leven werd gebracht – en ik stelde me het ei voor, gemaakt van serpentijn: een pasgeboren wereld, gevormd door tijd en vertrouwen in het leven.
En dus heb ik, met behulp van een polijsttrommel en mijn keramische vaardigheden, het gemaakt: een doorschijnende bol van serpentijn met daarop een klein, geel, keramisch vogeltje, op wiens vleugels de woorden TRUST en TIME staan.
Keramiek Maria Popova. Beeld: Maria Popova
Omdat een dagelijkse creatieve bezigheid een viering is van het onverwoestbare in ons en een manier om op de tijd te vertrouwen, ben ik begonnen met het maken van één kronkelende vogelwereld per dag, gedurende tweeënveertig dagen, met de bedoeling ze op mijn tweeënveertigste verjaardag weg te geven via dezelfde onpartijdige toevalligheid die deze wereld heeft geschapen, aan mensen die mijn leven draaglijker hebben gemaakt – sommige aan de steunpilaren van mijn persoonlijke wereld, en de rest aan jullie: de steun van lezers maakt mijn leven letterlijk leefbaar door eten op mijn tafel en boeken op mijn planken te brengen, maar draagt ook bij aan wat het de moeite waard maakt om te leven – die reddingslijn van verbondenheid die het isolement van ons persoonlijk lijden doorbreekt.
Keramiek Maria Popova. Beeld: Maria Popova
Om mee te doen aan de loterij, doe je een donatie vóór het einde van de astronomische zomer, voor een bedrag dat bij je past, maar zorg ervoor dat het eindigt op de decimaal 42, of het nu $1,42 of $1.000,42 is. (Dit helpt mij om de slingerende loterij te onderscheiden van de reguliere donaties.) Laten we moraliteit boven wiskunde stellen – geen manipulatie van de kans door meerdere inzendingen: slechts één per persoon, zodat we niet vergeten dat we allemaal gelijk zijn als kinderen van het toeval.
Keramiek Maria Popova. Beeld: Maria Popova
Wat betreft mijn dagelijkse oefening om op de tijd te leren vertrouwen: ergens tijdens het creëren van deze kronkelende vogelwerelden ben ik de drempel tussen wond en verwondering overgestoken, en begon mijn hart te genezen. We kiezen onze wonden niet zelf. Maar we kunnen er wel voor kiezen om onszelf vleugels te geven met verwondering. Dat is wat deze rotsachtige planeet tot een wereld maakt en dit bestaan tot een leven.
Keramiek Maria Popova. Beeld: Maria Popova
