Onderzoekers van de Universiteit Utrecht hebben nieuwe details ontdekt over een belangrijk eiwit van het norovirus. Het onderzoek richt zich op een eiwit met de naam NS3. Dit eiwit helpt het norovirus om zich te vermenigvuldigen in geïnfecteerde cellen. De resultaten bieden een basis voor verder onderzoek naar een stap in het vermenigvuldigingsproces van het norovirus. Dit onderzoek kan richting geven aan de ontwikkeling van virusremmende medicijnen.
Het norovirus is vooral bekend omdat het plotselinge uitbraken veroorzaakt van overgeven en diarree in ziekenhuizen, verpleeghuizen, scholen en cruiseschepen. Maar de gevolgen van het virus zijn wereldwijd merkbaar. Volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie veroorzaakt het norovirus ieder jaar ongeveer 685 miljoen ziektegevallen en 200.000 sterfgevallen wereldwijd. In Nederland schat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat jaarlijks ongeveer 900.000 mensen ziek worden door het virus. Ondanks deze grote impact begrijpen wetenschappers nog altijd niet helemaal hoe het virus de controle over onze cellen overneemt en nieuwe kopieën van zichzelf maakt.
Als het norovirus een cel infecteert, verandert het onderdelen van die cel. Zo ontstaan kleine, afgeschermde ruimtes waarin het virus zijn genetisch materiaal kan kopiëren door nieuwe RNA-moleculen te maken. Deze virusfabriekjes zijn omgeven door een membraan en bieden mogelijk bescherming tegen de afweermechanismen van de cel. Maar ze zorgen ook voor een probleem: het nieuwe RNA moet de afgeschermde ruimte kunnen verlaten om te helpen bij de aanmaak van viruseiwitten of om te worden verpakt in nieuwe virusdeeltjes. Hoe het RNA zich precies verplaatst, was tot nu toe onduidelijk.
De onderzoekers gebruikten kunstmatige intelligentie, geavanceerde microscopie en laboratoriumexperimenten om een gedetailleerd beeld van het eiwit te krijgen. Ze ontdekten dat zes NS3-eiwitten zich kunnen samenvoegen tot een ringvormige moleculaire motor die bindt aan RNA van het virus. Deze structuur heeft een centraal kanaal en AI-modellen voorspellen dat een deel het membraan doorkruist. Dit wijst op een mogelijke route waarlangs het nieuwe RNA het omringende membraan kan passeren.
Lees het hele bericht op de site van de UU.
