Het WK voetbal van 2026 vindt plaats in de Verenigde Staten. President Donald Trump is nauw betrokken bij de voorbereidingen en publiciteit. Critici in Europa hebben hun bezorgdheid geuit over de ethische en politieke implicaties van het organiseren van het toernooi daar. Nederlandse media en mensenrechtenorganisaties koppelen oproepen tot een boycot aan zowel bestuurskwesties binnen de FIFA als aan bredere mensenrechtenoverwegingen. Op de site van de Universiteit Utrecht een interview met dr. Arnout Geeraert, expert op het gebied van goed bestuur in de sport, om uit te leggen wat deze discussies zeggen over de mondiale sport, politieke aandacht en de impact van symbolische gebaren zoals boycots.
Waarom is de discussie over een mogelijke boycot van het WK 2026 belangrijk?
Het legt eens te meer de fictie bloot dat sport en politiek op een zinvolle manier van elkaar kunnen worden gescheiden. Sportbestuursorganen zoals het IOC en de FIFA blijven sport afschilderen als een autonoom gebied, geïsoleerd van politieke invloed en bestuurd door zogenaamd neutrale instellingen. Het WK illustreert echter hoe het organiseren van mega-sportevenementen inherent politiek is en nauw verbonden is met kwesties van internationaal prestige en geopolitieke positionering. De toewijzing en organisatie van dergelijke evenementen zijn politieke handelingen.
Waar gaat de boycot eigenlijk over?
Het debat over de boycot laat een opvallende discrepantie zien tussen de aandacht van journalisten en politici. Boycots bieden een eenvoudig, binair kader dat zeer aantrekkelijk is voor zowel de media als politici: je bent ervoor of je bent ertegen. Door steun te betuigen aan een boycot kan men gemakkelijk deugdzaamheid laten zien, met name aan een publiek dat kritisch staat tegenover de Amerikaanse politiek in het Trump-tijdperk of het leiderschap van de FIFA onder Infantino. Maar dit kader verhult een meer ontnuchterende realiteit: zodra het toernooi begint, zal de publieke aandacht grotendeels verdwijnen. Wedstrijden van het Nederlandse elftal zullen in Nederland massaal worden bekeken, zoals altijd. Het leiderschap van de FIFA begrijpt deze dynamiek perfect.
Hoe effectief zijn boycots om verandering binnen de FIFA teweeg te brengen?
Als het doel is om de FIFA aan te zetten tot betekenisvolle toezeggingen op het gebied van waarden als goed bestuur, mensenrechten en duurzaamheid, zijn symbolische gebaren zoals boycots grotendeels ineffectief. Wat in plaats daarvan nodig is, is effectieve publieke interventie. In de Europese context wijst dit op regulering op het niveau van de Europese Unie, in plaats van incidentele morele verontwaardiging in verband met individuele toernooien.
Lees het hele, ontnuchterende, interview op de site van de UU.
