AI-video’s, memes en bizarre TikTok-trends lijken vaak vooral bedoeld voor entertainment, maar spelen steeds vaker een rol in moderne propaganda en geopolitieke beïnvloeding. In het nieuwe, interdisciplinaire onderzoeksproject ‘Ambient Conflict’ onderzoeken mediawetenschapper Marc Tuters en collega’s hoe deze nieuwe vorm van ‘slopaganda’ werkt en waarom klassieke ideeën over propaganda niet langer voldoende zijn.
Het project bouwt voort op Ambient Propaganda, een eerder onderzoeksprogramma uit 2023 waarbij Tuters met collega’s moderne propaganda op sociale media onderzocht. ‘In dit project keken we naar pro-Russische TikTok-memes rond de oorlog in Oekraïne. Het was content die sterk op propaganda leek, maar tegelijkertijd diep verweven was met internetcultuur’, vertelt Tuters. ‘Het bleek lastig om dit zwart-op-wit als propaganda te definiëren, omdat propaganda traditioneel uitgaat van berichten afkomstig van een specifieke actor, met duidelijke manipulatie en traceerbare campagnes. Deze video’s bevonden zich juist in een grijs gebied: de propaganda werd de kijker niet direct opgelegd, maar raakte ongemerkt verweven met de online cultuur van het platform.’
Een nieuwe ontwikkeling binnen deze trend is slopaganda: AI-gegenereerde propagandacontent die snel, goedkoop en op grote schaal geproduceerd en verspreid kan worden. In plaats van vooral te vertrouwen op directe overtuiging, werkt deze content vaak via herhaling, humor, esthetische herkenbaarheid en platformdynamieken om aandacht en betrokkenheid te sturen.
Lees het hele bericht op de site van de UvA.
