Interessant stuk op de site van de Wageningen Universiteit over voedseltransitie.
Geen enkel voedselsysteem ter wereld behaalt alle gewenste doelen tegelijk: gezond voedsel, duurzaam, eerlijk en betaalbaar. Dat is geen technisch falen, maar het gevolg van een systeem dat vastloopt doordat er weerstand is tegen verandering. Waar komt die weerstand precies vandaan? En belangrijker: wat kun je ermee, hoe kun je dit proces sturen?
“Dertig jaar geleden was de opdracht simpel: produceer zoveel mogelijk voedsel,” zegt Bart de Steenhuijsen Piters, senior onderzoeker Food Systems en Food & Nutrition Security bij Wageningen Social and Economic Research. “Nu verwachten we veel meer. En overal zie je: die verwachtingen worden niet gehaald.”
Maar als we het anders willen, waarom lukt het dan niet om het te veranderen? Dat is precies de vraag die De Steenhuijsen Piters al jaren bezighoudt. Hij gebruikt daarbij de term lock-in. In zijn woorden is dat een zelfversterkend mechanisme dat de status quo stabiel houdt, zelfs als iedereen weet dat het anders moet.
Sommige lock-ins zijn economisch: bedrijven en boeren zitten vast aan investeringen, leningen en verdienmodellen die draaien op de status quo. Andere zijn institutioneel: regels en beleid maken bepaalde keuzes logisch en andere bijna onmogelijk. Daarnaast zijn er lock-ins die te maken hebben met mindset en gedrag: hardnekkige routines en aannames die blijven hangen, zelfs als de kennis verandert. De Steenhuijsen Piters noemt als voorbeeld hoe het idee van “melk, de witte motor” zich in Nederland diep heeft genesteld. “Daardoor zijn we met z’n allen heel veel melk gaan consumeren,” zegt hij, terwijl voedingsadviezen inmiddels anders luiden. Tot slot zijn er overtuigingen: waarden en identiteiten die bepalen wat mensen als “goed” of “normaal” beschouwen.
“Verandering is mogelijk, mits je begrijpt wat iemand motiveert.”
Lees het hele bericht op de site van de Wageningen Universiteit.
