Menstruatie is vaak omgeven door stilte en schaamte, maar sociale ondernemers hebben geholpen om daar verandering in te brengen. In haar onderzoek laat Maria Carmen Punzi zien hoe sociale ondernemingen producten, branding en communicatie inzetten om het stigma te doorbreken en te beïnvloeden hoe mensen naar hun lichaam en gezondheid kijken. “Bedrijven spelen een rol,” zegt ze. “Bedrijven zijn geen neutrale categorie.”
Het onderzoek van Punzi laat zien dat extreme praktijken zoals menstruatieverbanning deel uitmaken van een veel breder patroon van sociale censuur. In veel landen leren meisjes al op jonge leeftijd dat menstruatie iets is wat je moet verbergen. Ze groeide zelf op in Italië en herinnert zich klasgenoten die fluisterden in de schoolgangen en elkaar controleerden op bloedvlekken. “Er hangt zoveel schaamte rond het idee dat je je menstruatie niet onder controle zou hebben, dat het belangrijkste wordt om het te verbergen,” zegt ze. Zelfs binnen gezinnen overheerst vaak stilte. “Ik leerde het te verbergen voor mijn eigen broers, ook al werd dat nooit expliciet tegen me gezegd,” voegt ze toe.
Die verborgenheid heeft gevolgen. Menstruatie wordt vaak neergezet als vies, ontregelend of als iets waardoor vrouwen onvoorspelbaar zouden zijn. “Het is interessant,” merkt de onderzoeker op, “want menstruatie is eigenlijk een graadmeter voor gezondheid, net als hartslag of temperatuur.” Door het te negeren mis je vroege signalen van gezondheidsproblemen. Cultureel gezien wordt het echter weggezet als iets dat je maar stilletjes moet verdragen.
Een centrale conclusie uit Punzi’s proefschrift is dat bedrijven een krachtige rol hebben gespeeld in het in stand houden van dit stigma. Decennialang draaide de marketing van gangbare menstruatieproducten om onzichtbaarheid. “De belofte was: wij helpen je te verbergen dat je menstrueert,” zegt ze. “Als je ons product gebruikt, kun je bloeden in een witte broek terwijl je radslagen maakt in een bloemenveld. Iedereen die ooit ongesteld is geweest, weet dat dat niet realistisch is.”
Lees het hele bericht op de site van de EUR.
