De Trichogramma turkestanica is een van de kleinste insecten die we kennen, en het produceert dan ook maar een minuscuul reukspoortje. Vanwege de minieme hoeveelheden leek het lang onmogelijk om de moleculen in dat reukspoor te identificeren. Maar onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, Wageningen Universiteit en de Universiteit van Regensburg zijn daar in geslaagd en laten daarmee zien dat het mogelijk is om moleculen te herkennen op basis van slechts nanogrammen.
De Trichogramma turkestanica is een parasitaire wesp van slechts zo’n 0,4 mm lang, die zijn eitjes legt in de eitjes van motten. Zoals de meeste insecten produceert Trichogramma turkestanica feromonen als manier om met soortgenoten te communiceren – bijvoorbeeld om elkaar te kunnen vinden en te paren. Maar vanwege het kleine formaat van het beestje, produceert het ook maar heel kleine hoeveelheden van deze feromonen.
Om te bepalen uit welke moleculen zo’n feromoon is samengesteld, heeft het team eerst vele wespjes grootgebracht in het lab, om zoveel mogelijk van het feromoon te kunnen verzamelen. De verzamelde vluchtige stoffen werden vervolgens zorgvuldig gescheiden en geanalyseerd. Op deze manier wisten ze de molecuulstructuur gedeeltelijk te ontcijferen.
Door vervolgens zelf het vermoedelijke stofje te synthetiseren, bleek het mogelijk de moleculen volledig te identificeren. ‘De synthese was complex,’ vertelt Adri Minnaard, hoogleraar bio-organische chemie. ‘En er zijn aardig wat mislukte pogingen aan vooraf gegaan. Dit is het werk van verschillende masterstudenten en stagiairs, en een gigantische inspanning van mijn collega Dr. Teris van Beek. Het hele project heeft vele jaren geduurd, en er waren veel onderzoekers bij betrokken, zoals ook te zien is aan de lange lijst van co-auteurs.’
Lees het hele bericht op de site van de RUG.
