Onderzoek laat zien dat zorgen over klimaatverandering mensen kunnen aanzetten tot milieuvriendelijk gedrag, zoals minder vliegen of bewuster consumeren. Maar er zijn ook aanwijzingen dat té veel klimaatangst juist averechts kan werken: mensen kunnen zich overweldigd en machteloos voelen en daardoor minder geneigd zijn om in actie te komen, ook wel eco-paralysis genoemd. Hoe zit dat precies? Silke van Dijk van Tilburg Universiteit legt uit.
“We hebben een studie gedaan onder 1200 Nederlanders, waarbij we hebben gekeken naar de mate van klimaatangst en het klimaatvriendelijke gedrag van de deelnemers. Omdat we dit op één moment hebben gemeten, levert dit een momentopname op: we kunnen met ons onderzoek dus niet vaststellen dat het ene het andere veroorzaakt, maar we kunnen wél iets zeggen over de relatie tussen die twee. Onze studie laat zien dat een hogere mate van klimaatangst samenhangt met minder klimaatvriendelijk gedrag. De deelnemers met een middelhoge mate van klimaatangst rapporteerden het meeste klimaatvriendelijke gedrag.
“Een mogelijke verklaring is dat er een grens is waarop klimaatangst zo groot wordt dat mensen juist worden belemmerd om in actie te komen. Ze zijn als het ware ‘verstijfd’ van angst, wat ook wel eco-paralysis wordt genoemd. Hoe dat precies werkt moet nog verder worden onderzocht, maar wat vaak terugkomt is dat deze mensen veel negatieve gevoelens ervaren rondom de klimaatcrisis, waaronder vooral gevoelens van machteloosheid en hulpeloosheid, bijvoorbeeld door de omvang van de crisis en het gebrek aan handelen door veel instanties.”
Het verschil tussen zorgen die mensen aanzetten tot handelen en zorgen die overweldigend worden, zit mogelijk in de mate van hoop en ‘efficacy’ die mensen ervaren. Efficacy is het gevoel dat jouw handelen verschil kan maken. Bij klimaatverandering gaat het bijvoorbeeld om de overtuiging dat jouw eigen gedrag, of dat van anderen en organisaties, kan bijdragen aan een oplossing.
Lees het hele bericht op de site van de Tilburg Universiteit.
