Ons eigen sterrenstelsel, de Melkweg, is mede door het opslokken van kleinere sterrenstelsels tot zijn huidige omvang gegroeid. Nu leveren nieuwe gegevens van de Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA onomstotelijk bewijs dat een dwergsterrenstelsel in de vroegste fasen van de evolutie van de jonge Melkweg met deze is samengesmolten. Deze ontdekking breidt onze kennis van de geschiedenis van ons sterrenstelsel uit tot 1,8 miljard jaar verder terug in de tijd dan voorheen.
De Melkweg is tegenwoordig een enorm spiraalstelsel met daarin honderden miljarden sterren. Ons sterrenstelsel was echter niet altijd zo groot; het is gegroeid doordat zich nieuwe sterren vormden uit gaswolken en er kwamen sterren bij via fusies met andere sterrenstelsels. De meest recente fusie in de geschiedenis van de Melkweg was met het dwergstelsel Sagittarius. Die begon meer dan 6 miljard jaar geleden en gaat vandaag de dag nog steeds door. Tien miljard jaar geleden nam de Melkweg een ander dwergsterrenstelsel op, genaamd Gaia-Sausage-Enceladus, zoals een team onder leiding van sterrenkundige Amina Helmi van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekte.
Maar de geschiedenis van ons sterrenstelsel gaat nog verder terug. Een internationaal team van astronomen, waaronder Helmi en haar team, heeft onomstotelijk bewijs gevonden voor een eerdere fusie die ongeveer 11,8 miljard jaar geleden plaatsvond, slechts 2 miljard jaar na de oerknal. Ze hebben 39 bolvormige sterrenhopen in het hart van ons melkwegstelsel geanalyseerd, clusters van tienduizenden tot enkele miljoenen sterren. De clusters zijn archeologische vindplaatsen waar sterren uit andere melkwegstelsels die de Melkweg heeft verzameld, bewaard zijn gebleven. De sterrenkundigen verwachtten dat deze steekproef zowel bolvormige sterrenhopen zou bevatten die zich binnen de jonge Melkweg hadden gevormd, als hopen die afkomstig zijn uit de fusie met Gaia-Sausage-Enceladus.
Maar met behulp van de gevoelige waarnemingen van de Hubble-telescoop stelde het team vast dat er een derde populatie bolvormige sterrenhopen in de binnenste regionen van onze Melkweg aanwezig was. Deze hopen zijn ouder dan de groep die afkomstig is uit de fusie met de Gaia-Sausage-Enceladus, maar jonger dan de sterhopen die in de Melkweg zijn ontstaan. Ze moeten dus afkomstig zijn van een afzonderlijke en nog vroegere fusie.
Lees het hele, spannende verhaal op de site van de Rijksuniversiteit Groningen.
