Experimenteel astronoom Akira Endo en zijn team maken een 3D-kaart van het vroege heelal. Daarvoor ontwikkelen ze een chip met minuscule terahertz-spectrometers: zeer kleine analytische instrumenten die de eigenschappen van ver-infrarood licht meten. Akira is onderzoeker bij de Terahertz Sensing Group van TU Delft en heeft voor dit onderzoek een Vici-subsidie ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
In het vroege heelal vormde de grootschalige distributie van donkere materie en sterrenstelsels zich tot het kosmische web. Sterrenstelsels groeiden en fuseerden, terwijl sterren zich in hoog tempo vormden. Om meer te weten te komen over de verre, door stof omhulde sterrenstelsels in het vroege heelal, bestuderen astronomen infraroodlicht dat miljarden jaren heeft gereisd voordat het de aarde bereikte. In plaats van alleen te vertrouwen op afzonderlijk zichtbare sterrenstelsels, kunnen astronomen ook de zwakke gloed bestuderen die gezamenlijk door veel jonge sterrenstelsels wordt geproduceerd. Deze wijdverspreide gloed draagt een verborgen afdruk van hoe materie in het vroege heelal was gerangschikt. Deze studies laten zien hoe snel sterrenstelsels zich van ons verwijderen en dus hoe ver ze weg zijn en hoe oud ze zijn. Maar stervorming en melkwegevolutie in het vroege heelal zijn alleen waargenomen in kleine kosmische volumes. Akira Endo en zijn team zullen de kosmische grootschalige structuur en de kosmische stervormingsgeschiedenis onthullen met nieuwe observatietechnieken.
Duizenden mini-spectrometers staan op één extreem gekoelde chip, zodat elk beeldpunt ook een spectrum meet. Met de gloed van enkelvoudig geïoniseerd koolstof ([C II]) én afzonderlijk gedetecteerde heldere sterrenstelsels wordt het ‘kosmische web’ gevolgd waarin stelsels ontstaan. Het instrument komt op een telescoop in Chili en laat zien wanneer en waar sterren gingen branden en hoe materie samenkwam tot de grootschalige structuur van vandaag.
Lees het hele bericht op de site van de TU Delft.
