Microbiologe Karelle Celes van de KU Leuven bestudeerde zo’n tweeduizend muggen uit haar thuisland Kameroen. Die bleken bijna honderd virussen mee te dragen, waaronder een tiental tot nog toe onbekende soorten.
Zika, dengue, gele koorts … Tientallen ziekmakende virussen worden door muggen op mensen overgedragen. Ook in Kameroen zijn die zogenaamde arbovirussen wijdverspreid, vertelt Karelle Celes Mbigha Donfack (28). De voorbije jaren onderzocht ze welke virussen en andere micro-organismen muggen in haar geboorteland met zich meedragen.
In 2020 begon Celes aan een doctoraatsonderzoek aan KU Leuven. “Ik was een sandwich-student. De ene helft van het jaar deed ik veldwerk in Kameroen, samen met het Molecular and Cell Biology Laboratory aan de universiteit van Buea. De andere helft werkte ik in het Labo voor Virale Metagenoma aan het Rega Instituut in Leuven.”
Wat ze wilde blootleggen was het microbioom van de Aedes-mug in Kameroen: “Het microbioom omvat alle micro-organismen die muggen, net zoals mensen, met zich meedragen. Bacteriën, schimmels, virussen … Ik was vooral geïnteresseerd in het viroom, de virussen dus. Dat kunnen arbovirussen zijn, die mensen kunnen infecteren, maar ook insect-specifieke virussen die niet op de mens kunnen worden overgedragen.”
Samen met een collega ging Celes op muggenjacht in verschillende streken van Kameroen. “Het bijzondere aan Kameroen is de enorme diversiteit – het land telt maar liefst vijf verschillende klimaatzones. Daardoor zijn zowat alle muggensoorten die voorkomen in Afrika ook in Kameroen te vinden. We verzamelden muggen in acht regio’s, gedurende het regenseizoen, en dat drie jaar na elkaar.”
De muggen werden in een fles met vloeibare stikstof naar België vervoerd. Daar begon het echte werk. “Ik analyseerde meer dan tweeduizend muggen, één voor één. Onder de microscoop bepaalde ik de soort en het geslacht van elk exemplaar. Vervolgens haalde ik er het virale DNA en RNA uit, met een speciale techniek die aan ons labo ontwikkeld werd.”
Aedes-muggen in Kameroen hebben een bijzonder rijk en divers viroom, ontdekte Karelle. In totaal identificeerde ze maar liefst 95 virussen. “Tien daarvan waren nog nooit eerder beschreven. Ik gaf ze een naam op basis van de vindplaats. Bafoussam mosquito virus bijvoorbeeld. We weten eigenlijk niet of die virussen de muggen doden of ziek maken. Misschien helpen sommige de mug net om te overleven?”
Lees het hele verhaal op de site van de KU Leuven.
