Rechten van de Natuur
Als milieujurist in het veld van de Rechten van de Natuur merk ik steeds opnieuw dat we de natuur- en klimaatcrisis vaak proberen te benaderen met meer technische wetten en regels en modellen. Alsof we, met genoeg kennis en techniek, de aarde kunnen repareren. Maar de aarde is geen machine. Ze is een levend geheel waar wij een integraal onderdeel van zijn.
Deze crises vraagt niet alleen om politieke actie, maar om een verandering in ons wereldbeeld. Eeuwenlang hebben we de natuur gezien als bezit, als iets buiten onszelf. Dat idee zit diep verweven in onze wetten, onze economie en zelfs in onze taal. Maar juist die manier van denken – waarin de mens boven de natuur staat – maakt dat we steeds verder van de aarde verwijderd raken.
In mijn werk zie ik hoe het anders kan. Steeds meer landen erkennen rivieren, bossen en ecosystemen als rechtspersonen. Niet om de mens buitenspel te zetten, maar om balans te herstellen: om de stem van de natuur structureel mee te laten wegen in besluiten. Die gedachte sluit eigenlijk mooi aan bij onze eigen geschiedenis. Nederland is een delta, gevormd door het samenspel van mens en water. We weten als geen ander dat je de natuur niet kunt bevelen, maar dat je moet samenwerken om te overleven.
Misschien is dat wel de belangrijkste les voor deze tijd: dat we opnieuw moeten leren luisteren naar de natuur. Niet alleen naar wetenschappelijke data, maar ook naar de signalen van de natuur zelf: de droogte in de grond, het verdwijnen van soorten, het stijgende water. Wanneer we de aarde zien als partner in plaats van probleem, verandert ook de manier waarop we handelen.
De Rechten van de Natuur bieden hiervoor een ander uitgangspunt: ze nodigen ons uit om verantwoordelijkheid te nemen binnen een groter geheel. Niet door nog meer regels te stapelen, maar door ruimte te maken voor een relatie die wederkerig is.
De crises zijn daarmee niet enkel een technische uitdaging, maar een uitnodiging tot verbeelding. Om opnieuw te ontdekken wat het betekent om als mens je verantwoordelijkheid in het ecosysteem te nemen en hoe we als delta hiermee omgaan.