Hoe moeten we omgaan met de opwarmende aarde? (66)
“De vraag hoe met klimaatverandering om te gaan, kan niet beantwoord worden zonder die culturele dimensie mee te nemen. En dat betekent dat we weer moeten reflecteren op de aloude vraag van het goede leven. Deze vraag is in de westerse wereld lang veronachtzaamd, juist omdat de naoorlogse, liberaal-democratische wereldorde het antwoord op die vraag open wilde houden: iedereen zou dit voor zichzelf moeten kunnen en moeten bepalen. Als gevolg daarvan heeft echter de markt die ideologische functie overgenomen: via reclame en sociale media wordt ons nu verteld hoe en waarvan we moeten genieten. Maar de markt werkt volgens het principe dat genoeg nooit genoeg is: er is altijd meer te genieten (wat Jacques Lacan surplus de jouir noemde, het overschot dat in iedere vorm van genot zit).
We zouden onze opvattingen over het goede leven, over dat waarnaar we verlangen en wat we nastreven, weer terug onder controle moeten krijgen. In plaats van dat we ons verlangen en genot aan de markt overlaten, moeten we hier een open, democratisch gesprek over voeren. Daarbij kunnen kunstenaars en romanschrijvers als Ghosh een cruciale rol spelen – niet omdat ze ons voorschrijven wat we moeten verlangen, maar omdat ze onze verbeeldingskracht kunnen stimuleren, om ons alternatieve vormen van het goede leven voor te stellen, voorbij degene die ons voorgeschoteld worden door het kapitalisme.”
Lees het complete antwoord van filosoof Thijs Lijster hier, naast alle 140 andere antwoorden.
