AI verandert het accountancyvak fundamenteel. De echte spanning zit hierbij niet alleen in de technologie, maar ook in het vertrouwen dat in technologie wordt gesteld. Hoeveel kun je overlaten aan een systeem dat steeds slimmer wordt? En wat gebeurt er met de accountant zelf als technologie steeds meer denkwerk ondersteunt?
Arno Schalck, Group CIO van PIA Group, en Prof. Dr. Niels van Nieuw Amerongen RA van Nyenrode Business Universiteit bespraken in een eerder artikel de vijf grote verschuivingen door AI. Nu werpen ze een blik op de gevolgen voor kwaliteit, vertrouwen en professioneel scepticisme. Dat doen ze vanuit een fundamentele zorg die in veel organisaties voelbaar is: hoe borg je kwaliteit in een wereld waarin AI steeds vaker onderdeel is van het proces?
Technologie kan op grote schaal checks uitvoeren. Dat opent in beginsel de deur naar een hoger kwaliteitsniveau. Schalck ziet dat ook gebeuren in de praktijk. Hij beschrijft hoe binnen PIA Group steeds vaker kwaliteitscontroles plaatsvinden waarvoor eerder simpelweg geen tijd was. Zelfs als die controles niet perfect zijn, leveren ze volgens hem al waarde op. Hij maakt het concreet: “In sommige gevallen gaat het om honderden of zelfs meer dan duizend checks op een dossier. Waar die vroeger niet allemaal werden uitgevoerd of slechts werden ‘afgevinkt’, kan AI dat nu wel. Dat leidt niet per se direct tot tijdswinst, maar wel tot een ander soort kwaliteit. Meer signalen. Meer zichtbaarheid. Meer consistentie.”
Van Nieuw Amerongen herkent dat beeld en plaatst het in een breder perspectief. “AI is in staat om continu, zonder afleiding en op grote schaal analyses uit te voeren. In theorie maakt dat het mogelijk om vollediger en nauwkeuriger te werken dan ooit tevoren. Technologie kan 24/7 draaien, terwijl mensen vermoeid raken, worden afgeleid en af en toe moeten slapen.”
Een van de grootste risico’s die naar voren komt is automation bias: de neiging van mensen om op de output van technologie (bovenmatig) te vertrouwen zonder die voldoende kritisch te beoordelen. Van Nieuw Amerongen benoemt dat scherp: “AI kan veel, maar het heeft ook een psychologisch effect op de gebruiker. Het leert ons veel, maar het leert ons ook dingen af.”
Lees de berichten op de site van Nyenrode.
