Hoe ging thuisonderwijs tijdens de coronacrisis? Hoe kijken Rotterdammers terug op de moord op Pim Fortuyn? Met Oral History. Handboek voor onderzoek, onderwijs en erfgoed laat Susan Hogervorst, universitair docent cultuurgeschiedenis aan de Open Universiteit zien hoe ervaringen en verhalen van gewone mensen bijdragen aan een completere geschiedschrijving. En hoe wetenschappers, maar ook erfgoedinstellingen en musea, deze verhalen zorgvuldig kunnen vastleggen, interpreteren en delen.
Oral history, geschiedschrijving op basis van persoonlijke verhalen, kwam in Nederland na de Tweede Wereldoorlog van de grond. ‘Daarvoor gingen de grote verhalen vooral over oorlogen, staatsvorming en de bestuurlijke en maatschappelijke elite. Geschiedschrijving stond vaak in dienst van nationale identiteitsvorming,’ zegt Hogervorst.
Na de Tweede Wereldoorlog kwam daar verandering in. De oorlog en de Holocaust waren zo ingrijpend dat die om duiding vroegen. Historicus Loe de Jong en zijn collega’s van het speciaal daarvoor opgerichte Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie baseerden hun onderzoek ook op gesprekken met ooggetuigen om het verleden van de kampen en het verzet vast te leggen, want daarover bestonden geen andere bronnen dan de getuigenissen van mensen die het hadden meegemaakt.
Later, in de jaren zeventig, zette die ontwikkeling door. Door democratisering en emancipatie ontstond meer aandacht voor vrouwen, arbeiders en gewone mensen. En oral history werd een middel om juist ook die stemmen hoorbaar te maken en de geschiedenis aan te vullen. ‘Nu zie je dat niet alleen historici, maar steeds meer erfgoedinstellingen en musea interviewprojecten opzetten om hun collecties uit te breiden. Er is veel enthousiasme voor’, merkt Hogervorst. ‘Want notulen, krantenberichten, foto’s en objecten creëren wel een beeld, maar op veel vragen krijg je alleen antwoord door in gesprek te gaan met mensen die erbij zijn geweest, en te vragen naar wat niet is opgeschreven.’
Lees het hele bericht op de site van de Open Universiteit. Bestelinformatie over het boek staat hier.
