Op 27 november 2025 werd in het Nexus-datacenter in Zellik de nieuwste Vlaamse VSC Tier-1 supercomputer onthuld. Voor het eerst zal de VUB de komende jaren het beheer daarvan voor zijn rekening nemen. Karin Voets, Chief Information Officer van de VUB, en Ward Poelmans, afdelingshoofd Scientific Data & Compute, vertellen wat deze spiksplinternieuwe apparatuur zoal vermag.
Wat is een supercomputer?
Karin Voets: “Eigenlijk is dat gewoon een cluster van rekenkracht. Maar het criterium waaraan een computersysteem moet beantwoorden om zo te worden genoemd schuift voortdurend op; wat gisteren nog een supercomputer was, is dat vandaag vaak al niet meer. Om je een idee te geven: een moderne smartphone heeft meer rekenkracht dan een supercomputer uit de jaren 80.”
Ward Poelmans: “Je zou een supercomputer kunnen zien als een verzameling van verschillende computers die via een heel snel intern netwerk verbonden zijn en samenwerken. Een supercomputer is daardoor immens veel krachtiger dan een laptop.”
Dit is bovendien niet zomaar een supercomputer, maar een zogenaamde Tier-1 supercomputer – wat wil dat precies zeggen?
Karin: “Dat heeft vooral met toegang te maken. Zowat alle universiteiten hebben zelf een Tier-2 supercomputer, die ze zelf volledig beheren. Alle onderzoekers aan zo’n instelling – zelfs masterstudenten – die daar behoefte aan hebben, krijgen daar ook toegang toe. Om een Tier-1 te mogen gebruiken moet je een aanvraag indienen en moet die uiteraard ook worden goedgekeurd. Daarnaast is er overigens ook nog een Tier-0, die op Europees niveau opereert. Dat is momenteel de LUMI-supercomputer in het Finse Kajaani. Daarvan is de toegang voorbehouden aan de landen die dat project meefinancieren. België hoort daar ook bij.”
Voor welke wetenschappelijke doeleinden wordt het meest gebruik gemaakt van een Tier-1 supercomputer?
Ward Poelmans: “Klassiek zijn de onderzoeken naar chemische reacties, waarvoor je gigantische aantallen simulaties moet genereren, maar ook voor onderzoeken in de fysica en astrofysica is veel rekenkracht vereist. Supercomputers spelen ook een belangrijke rol in klimaatonderzoek: alleen daarmee kun je op korte tijd de klimaatmodellen creëren waarmee je de impact van ons gedrag of eventuele maatregelen kunt zien op het klimaat van de komende decennia. In de ingenieurswereld gaat het vooral om computational fluid dynamics: simulaties van vloeistoffen en gassen – bijvoorbeeld hoe de lucht over de vleugels van een vliegtuig gaat, hoe een boot door het water gaat, de injectie van brandstof in de cilinder van een automotor, enzovoort. En uiteraard is daar nu AI bijgekomen; dat is nu aanwezig in zowat alle disciplines, tot zelfs in de humane wetenschappen toe, waar het bijvoorbeeld gebruikt wordt voor de analyse van enorme hoeveelheden tekst.”
Lees het hele, interessante bericht op de site van de VUB.
