Wat kan kunstmatige intelligentie leren van een rechtbankproces? Veel, zegt hoogleraar AI Bart Verheij. Intelligentie draait volgens hem om het uitwisselen van argumenten, precies zoals in de rechtszaal gebeurt. ‘Mijn droom is dat experts van zoveel mogelijk andere domeinen meehelpen bij het ontwikkelen van AI.’
Kunstmatige intelligentie maakt ons volgens de hoogleraar niet direct dom, zolang we er kritisch mee omgaan. Hoe maken we AI intelligent? Die vraag staat centraal in het onderzoek van Verheij. Om tot intelligentie te komen, legt hij de nadruk op drie eisen: correcte antwoorden, een begrijpelijke onderbouwing en ethisch verantwoorde keuzes. Dat eerste lukt inmiddels behoorlijk goed. Maar het redeneren en het maken van ethische keuzes zijn nog moeilijk te behalen met de huidige AI-modellen, stelt hij.
In zijn onderzoek richt Verheij zich op de rol van argumentatie. Het uitwisselen van argumenten gebeurt in een discussiegesprek, waarbij het draait om redenen en verschillende perspectieven. De uitwisseling van argumenten leidt volgens de hoogleraar uiteindelijk tot goede antwoorden, onderbouwde redenen en (ethische) keuzes. ‘Het discussiemodel zie ik als intelligent gedrag, en het bestuderen daarvan is mijn onderzoeksgebied.’
‘Het recht is volledig georganiseerd als een discussiemodel, als een debat. In het parlement, waar wetten worden bedacht en vastgelegd, is debat. Ook in de rechtszaal is er sprake van een debat tussen partijen met een rechter als onafhankelijke derde. Overal in het recht worden argumenten uitgewisseld en dat is precies wat ik bestudeer. Mijn uitgangspunt is dan ook: je moet AI op dezelfde manier organiseren als het recht.’
Verheij benadrukt dat er tot op heden sprake is van een gebrekkige architectuur. ‘Het werkt, maar niet goed genoeg. Je kunt niet, zoals bij een rekenmachine, de garantie geven dat het altijd klopt. Zodra er een nieuwe versie van een taalmodel wordt uitgebracht, ontstaat er meteen een race om te laten zien wat er misgaat.’
Lees het hele bericht op de site van de RUG. Lees ook over de AI-fabriek in Groningen.
