Het beeld van ouderdom wordt in de westerse cultuur gedomineerd door of een van onvermijdelijk verval vanwege verliezen, ziekte, beperkingen en rouw. Of juist een van vitaliteit, die blijvende jeugd belooft aan ouderen die de “juiste” levensstijlkeuzes maken. Beide voorstellingen doen de rijke lichamelijke ervaring van ouderen tekort. Het begrip van het geleefde lichaam, ontwikkeld binnen de fenomenologische filosofie, biedt een alternatief perspectief waarin het lichaam als bron van betekenis op latere leeftijd verschijnt.
Onderzoeker Hans-Georg Eilenberger hield voor zijn onderzoek vele interviews, analyseerde mediabijdragen en literaire teksten en bestudeerde de filosofie van Simone de Beauvoir, Maurice Merleau-Ponty, Martin Heidegger en Bernhard Waldenfels. Fenomenologen stellen dat wij op het meest fundamentele niveau van ervaring ons lichaam zijn. Het is via hun lichaam dat ouderen niet alleen eindigheid en kwetsbaarheid ervaren, maar ook de aanraking van geliefden, de texturen van hun huis en de continue betekenis van dierbare gewoonten.
Eilenberger ontwikkelt in dit proefschrift een existentieel-fenomenologische benadering van lichamelijkheid op latere leeftijd, die zich verzet tegen ideeën zowel vitaliteit als verval. Eilenberger kijkt naar het ‘blijvende vermogen tot zingeving en de verstrengeling met sociaal-politieke en materiële structuren’.
Lees het hele bericht op de site van Tilburg Universiteit.
