Zoeken

  • Filter op categorie

 
Jaarlijkse vraag

Hoog tijd voor een ander perspectief

Onze benadering van de klimaatproblematiek bevat een fundamenteel naïeve aanname. We zien de opwarming van de aarde als een gevolg van een optelsom van ‘verkeerde’ keuzes die mensen over de hele wereld maken. Dat is terecht. Het lijkt dan slim…

 
Auteur

Jona Lendering

Jona Lendering (1964) is oudheidkundige. Hij werkte op verschillende opgravingen, doceerde wetenschapsleer aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, bouwde de website Livius.org en schreef diverse boeken, waaronder Oudheidkunde is een wetenschap. Tegenwoordig blogt hij elke dag over de oude wereld op…

 
Jaarlijkse vraag

Oudheidkundigen en klimaatverandering

Kunnen oudheidkundigen iets vertellen over klimaatverandering? Natuurlijk. Het gebeurt ook. Zo schreef de Amerikaanse archeoloog Eric Cline twee prachtboeken over de twaalfde eeuw v.Chr., toen de Bronstijdculturen van Egypte, Anatolië, Cyprus, Mesopotamië en Griekenland kampten met grote problemen, waaronder klimaatverandering.…

 
Jaarlijkse vraag

De noodzaak van kosmopolitiek

De opwarming van de aarde wordt veelal gezien als een opzichzelfstaand natuurwetenschappelijk fenomeen dat relatief kortgeleden is ontstaan en dat ‘we’ als ‘mensheid’ moeten zien tegen te gaan. Oplossingen worden hierbij vooral in de technologische hoek gezocht (CO2-opvang), of in…

 
Jaarlijkse vraag

Sociale mantelzorg voor een effectieve en blijvende gedragsverandering

Dit voorjaar zat ik twee keer met een aantal mensen aan een ronde tafel tijdens een bijeenkomst van het Nationaal Burgerberaad Klimaat in Amersfoort. Het viel me op hoe inspirerend de dialoog tussen mensen kan zijn. Tegelijkertijd werd herhaaldelijk de…

 
Jaarlijkse vraag

Een ode aan frustratietolerantie

Talrijke internationale rapporten bevestigen de opwarming van de aarde. De oorzaken en gevolgen van klimaatverandering, evenals de gestelde doelen en maatregelen om deze te behalen, worden in toenemende mate ter discussie gesteld op het internationale geopolitieke toneel.[1] Dit leidt tot…

 
Jaarlijkse vraag

Van code Rood naar code Groen

Klimaatverandering zet onze manier van leven onder druk. Er zijn wereldwijd inmiddels steeds meer weersextremen en die nemen de komende decennia toe, zoals ook te lezen valt in het Sixth Assessment Report van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).…

 
Jaarlijkse vraag

Wen er maar aan

Wen er maar aan

 
Jaarlijkse vraag

Verandering als kans

Vanuit psychologisch perspectief is het belangrijk te begrijpen waarom effectieve actie vaak uitblijft. Mensen hebben van nature moeite met verandering; we zijn geneigd om vast te houden aan routines en het bekende. Dit verklaart waarom velen wegkijken van de dreiging…

 
Jaarlijkse vraag

Zij die het wisten

De opwarming van de aarde verandert de verdeling van fysieke klimaatrisico’s over de hele wereld. Nederland beleefde in het voorjaar van 2025 een ongekende periode van droogte, na een toch al ongewoon droge winter. Deze droogte vormde een bedreiging voor…

 
Jaarlijkse vraag

De vraag is pervers

Laten we beginnen met het vraagteken. Er is geen vraagteken meer nodig. De opwarming is een feit voor de komende eeuwen, wellicht millennia, en dat geldt ook voor het feit dat er mee ‘omgegaan’ moet worden. Dan het ‘we’. Tja,…

 
Jaarlijkse vraag

Wassend water, welvaart en wiskunde

Het laat zich aanzien dat meerdere in internationale akkoorden gestelde klimaatdoelen niet gehaald zullen worden. Voor het overgrote deel van de wereldbevolking, dat langs de kusten woont, vormt dit een bedreiging. Zo ook voor de bevolking van Nederland, hoewel… Voor…

 
Auteur

Bert-Jaap Koops

Bert-Jaap Koops is hoogleraar regulering van technologie aan Tilburg Universiteit.

 
Jaarlijkse vraag

Stop met AI!

Stop met AI!

 
Jaarlijkse vraag

Ruimte voor klimaatemoties

Het is inmiddels niet meer de vraag of we een kritisch punt zijn gepasseerd wat betreft de opwarming van de aarde maar meer hoe we als mensen leren omgaan met de toenemende en grotendeels onomkeerbare gevolgen die de opwarming van…

 
Jaarlijkse vraag

Geen auto, geen airco

Langs de kant van de weg verkoopt een vrouw wat groente en fruit. Met een doek om haar hoofd probeert zij zich tevergeefs tegen de brandende zon te beschermen – het is hartje zomer en de temperatuur loopt richting de…

 
Jaarlijkse vraag

Waar blijft de rechtvaardigheid in klimaatrechtvaardigheid?

Om effectief om te gaan met de opwarming van de aarde, moeten we kritisch kijken naar de ‘rechtvaardigheid’ in ‘klimaatrechtvaardigheid’. Het stoppen van de opwarming vereist mondiale decarbonisatie: in het mondiale Noorden, dat historisch verantwoordelijk is voor verreweg de meeste…

 
Jaarlijkse vraag

Alternatieve bewegingen in Indonesië

Guterres’ Code Rood geldt ook voor Azië. Indonesië, waar ik veel werk, is ‘s werelds grootste steenkoolexporteur en wordt bestuurd door tamelijk autoritaire neoliberalen. Media en parlement zijn veelal in handen van steenkool- en palmoliemagnaten. De meeste Indonesiërs geloven verzekeringen…

 
Jaarlijkse vraag

Blauw, dapper en hartvol

Mijn vader heeft het over “doen wat gedaan moet worden” terwijl hij terugblikt op een intens wereldverbeterleven, en de hond Noëlla titelt haar wandelgedicht “omdat het ook anders kan”. Waarom zouden we ze geen gelijk geven, en ook geloven in…

 
Jaarlijkse vraag

Studenten!

Voor mij, als docent en onderzoeker in het internationaal milieurecht, is het antwoord helder: we moeten de opwarming afremmen met stevige maatregelen, ook als dit economische offers vraagt. Ik kan mij deze opvatting bovendien veroorloven: als GenX’er in Nederland leef…

 
Jaarlijkse vraag

Solidariteit

Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreme weersomstandigheden. Langdurige droogte bedreigt oogsten, plotselinge neerslag kan steden onder water zetten, en hittegolven zorgen voor levensgevaarlijke situaties. Hoewel we allemaal geconfronteerd worden met deze gevaarlijke consequenties, zijn de effecten…

 
Auteur

Adriaan Duiveman

Adriaan Duiveman is historicus. Als postdoc onderzoekt hij de verhalen die burgers, autoriteiten en opiniemakers vertellen in ramp- en crisissituaties. Duiveman focust zich op natuurrampen – strikt genomen: nature-induced disasters – van de negentiende eeuw tot onze verbeelde toekomst.

 
Jaarlijkse vraag

Geef droogte een plaats in de herinneringscultuur

De toekomst is onzeker. Zeker in tijden van klimaatverandering. Daarom zoeken we, gek genoeg, houvast in het verleden. We gebruiken het verleden dan als inspiratiebron en als ‘memory anchor’, herinneringsanker. Dat geldt ook als het gaat om de opwarming van…

 
Jaarlijkse vraag

Sadder but wiser

Als tiener eind jaren ’70 kon ik kwaad worden over hoe de generatie van mijn ouders de Aarde behandelden. Er was bossterfte door zure regen, DDT had alle roofvogels gedecimeerd, lood uit de benzine verspreidde zich en zelfs de ozonlaag…